Vandaag las ik op CNN.com over een door ricine vergiftigde man in een motel in Las Vegas. Dit voorval voerde me naar de Griekse oudheid, grasmaaiers, de wonderboon, het sterrenbeeld Tweelingen, Nivea, de bever, ralleyrijden en naar het Gulden Vlies. Een verrassende tocht!

Ricine
Die man in dat motel in Las Vegas is in aanraking geweest met ricine, een sterk gif waar geen antidotum voor bestaat. Het gif is van biologische oorsprong en wordt verkregen uit de schil van de wonderboon. Het is ook in kleine hoeveelheden zeer giftig en het is in de natuur ruimschoots voor handen. Dat is ook bekend bij de terroristen van Al Quaida die volgens berichten met dit gif experimenteren. Dat is slecht nieuws en goed nieuws. Het slechte nieuws is dat dit een gevaar kan vormen voor heel veel mensen, het goede nieuws is dat ze nog niet bezig zijn met erger gif als Botuline en Anthrax. Er is geen antidotum voor dus als je ricine in je lijf krijgt zit er niet veel anders op dan afwachten.

Paraplumoord Londen
Met ricine is 1978 de Bulgaarse journalist Markov vermoord. Hij kreeg, terwijl hij op de Waterloo Bridge in Londen op de bus wachtte, een kleine capsule met ricine in zijn been geschoten, waarschijnlijk via een speciaal geprepareerde paraplu. Drie dagen later was hij dood.

Een vrucht van de wonderboon
Ricine wordt gewonnen uit de wonderboon, een vrucht van de Wonderboom. De Wonderboom is ook bekend onder de naam Christuspalm. De bonen van deze boom leveren een plantaardige olie die castorolie genoemd wordt. Deze castorolie vind je terug in tal van producten waaronder veel sanitaire producten maar werd vroeger ook gebruikt als smeerolie. Kijk maar eens naar op een flesje Nivea, Fa of Zwitsal.

Castrol oil
In mijn herinnering zie ik in de schuur van mijn grootvader een groot blik Castrol oil staan. Hij zal het gebruikt hebben voor een tractor, een motorische grasmaaier of iets dergelijks. Maar de vormgeving van dat blik en het logo waren een directe link naar de wereld van rallyrijden, van Formule 1 en van het strand van Daytona. Een blik, in een onovertroffen groen, met een statig en toch dynamisch logo. Castrol, motor oil. Zoeen sterk merk dat de moedermaatschappij British Petroleum (BP) het altijd heeft laten bestaan. Het woord Castrol is een samentrekking van de woorden castor en olie waar deze olie ooit uit bestond. Nu is het een onmisbare olie voor mensen die in klassieke auto’s rijden.

Castoreum of bevergeil
De naam voor castorolie gaat terug op de bever. De Latijnse naam voor bever is namelijk Castor. De bever scheidt via een klier tussen anus en geslacht een harsachtig stof af die zeer sterk geurt. Deze stof, castoreum of bevergeil genoemd, word al sinds de oudheid gebruikt in medicijnen en in parfums. De medicinale werking is te danken aan het salicylzuur dat in castoreum zit. Dit komt doordat de bever wilgenschors consumeert. De bever was soms meer gejaagd om castoreum dan om zijn pels, zozeer dat hij in Europa bijna uitgestorven was. De eigenlijk naam voor de bever in het Latijn was Fiber en niet Castor. Hij is genoemd naar Castor, een van de tweelingen. Castor werd door de Griekse vrouwen vereerd als een heler, het sap van de bever was helend en zo sprong de naam op een gegeven moment over op het beestje zelf.

Castor en Pollux
De tweelingen Castor en Pollux zijn figuren uit de Griekse mythologie. Ze treden in tal van verhalen op. Ze waren deel van de argonauten die met Jason op zoek gingen naar het Gulden Vlies. Rubens beelde ze af in de De ontvoering (roof) van de dochters van Leucippus en ze staan bij de ingang . Het sterrenbeeld Tweelingen (Gemini) werd dan ook naar hen genoemd, en de helderste sterren van dit sterrenbeeld zijn dan ook Castor en Pollux. Daar zijn ze overigens nog een keer uit vertrokken om de Romeinen te helpen. Dit staat in de Wikipedia:

De tempel van Castor en Pollux is in 484 v.Chr. opgericht te Rome, ter ere van Castor en Pollux, die de stad kwamen vertellen dat ze de Slag bij het meer van Regillus hadden gewonnen in 499 v.Chr. Ze daalden volgens de overlevering neer uit hun sterrenbeeld en lieten hun paarden drinken uit de bron van het Lacus Iuturnae, dichtbij de tempel van Vesta. Het enige dat nu nog staat van de tempel zijn drie Korinthische zuilen met een stuk architraaf. Deze stammen uit de eerste eeuw na Christus, toen princeps Tiberius voor het laatst de tempel liet restaureren.

Bevers en vasten
Dat bevers niet alleen om hun pels en hun beversap gejaagd worden blijkt wel uit deze anecdote: In het 16e eeuwse Visboeck van Adriaen Coenen vermeldt deze auteur dat in zijn jaren volgens een pauselijk gebod de staart en de achtervoeten van een bever tot vis mochten worden gerekend. Dit impliceerde dat men op vastendagen deze staart alsmede de voeten mocht eten. Maar, voegde Coenen eraan toe: het voorlijf niet. Dezelfde regel gold in een meer uitgebreide zin ook voor een otter.

• 
  
• Anarchist manual, firearms found in motel room with ricin
  
• Facts About Ricin
• Vaccin tegen bioterreur
• De geschiedenis van Van Cleef & Arpels