De eerste week zonder dat Jan Wolkers leefde heb ik mijn heil gezocht in het Katholieke klooster de Achelse kluis en in de Engelse Hervormde Kerk. En natuurlijk leefde Jan toch ook gewoon.

De Hervormde Engelse Kerk
In de Engelse kerk op Het Begijnhof in Amsterdam speelde Ronald Brautigam o.a. de Pathétique van Beethoven en de Sonate écossaise van Felix Mendelssohn. Dit ter ondersteuning van een ziekenhuis in Malawie. Het charmante Engelse kerkje gaf ooit nog eens religieus onderdak aan de beroemde Pilgrim Fathers en de vioolvirtuoos Locatelli ligt er begraven. De kerk ligt ingesloten op het Begijnhof in Amsterdam daar waar ook het beroemde Houten Huys staat. In Amsterdam bestaan nog maar twee middeleeuwse houten huizen en dit uit 1470 stammende huis is waarschijnlijk het oudste nog bestaande houten huis van Nederland. Het andere middeleeuwse houten huis van Amsterdam heeft Zeedijk 1 als adres.

Achelse kluis
De vrije encyclopedie zegt er dit over: De Sint-Benedictusabdij van Achel, dikwijls ook de Achelse Kluis genoemd, is een cisterciënzerabdij deels op Belgisch, deels op Nederlands grondgebied; het Belgische gedeelte ligt in de gemeente Hamont-Achel, het Nederlandse in de gemeente Valkenswaard. En ik wilde er naar toe om de naam en om het feit dat hier een van de zeven erkende trappistenbieren wordt gebrouwen. Dat dit klooster vaak aangedaan wordt als Nederlandse pelgrims de grens overgaan op weg naar Santiago de Compostella is een leuk feitje maar ik geloof er niets van.

Van klooster tot clitoris
De naam kluis voor de Achelse kluis zou komen van het woord kluizenaar. En dat komt net als klooster van het Latijnse claudere wat sluiten betekent. Aan claudere blijken een hele reeks van woorden verwant. De clou komt via clavus (spijker), clavis (sleutel) van claudere. Maar ook closet (afgesloten en afsluitbare ruimte), clausule, claustrofoob, sluis (excluse), exclusief, claus en zelf clitoris. De herkomst van het woord clitoris gaat terug op de Oud-Griekse vorm van sluiten namelijk klèiein. Dat wat omsloten ligt.

Jan Wolkers is dood, lang leve Jan Wolkers
Door de combinatie van geloof en seks aan te snijden dacht ik een aardig bruggetje te maken naar Jan Wolkers. Vorige week heb ik nog uitgezocht waar zijn achternaam nou eigenlijk vandaan kwam. Ik maakte altijd de associatie met de wolken, een wolkenmaker. Een man die het leven zo groots in zich opnam, zulke prachtige boeken schreef moest het toch ook wel mogelijk zijn om wolken te scheppen. De verklaring voor zijn naam was eenvoudiger. Een patroniem voor Volkertszoon.

Wolkers is naar mijn idee de grootste na-oorlogse Nederlandse schrijver maar daar zal niet iedereen het mee eens zijn. Een mooi geschreven stuk over Jan Wolkers is dit van Simon Rozendaal:

Mijn ontmoeting met Superman Jan Wolkers

Ik heb Jan Wolkers maar een keer ontmoet. Hij zat met zijn familie op een terras aan de OudeZijds Achterburgwal en ik zag hem in een flits toen ik langs fietste met mijn vriendin achterop. We zijn gestopt, ik ben naar hem toegelopen en heb hem een hand gegeven. Hij genoot van de aandacht en gaf me een compliment over de schoonheid van mijn vriendin, mijn huidige vrouw.

Uit Terug naar Oegstgeest:

Op de vijfendertigste verjaardag van mijn vader, 26 oktober 1925, ben ik geboren. ’s Ochtends om kwart over zes. Mijn vader heeft nog steeds het psalmboek dat hij op die dag als verjaarsgeschenk kreeg. Het zwarte linnen is een beetje afgesleten aan de hoeken zodat daar het karton zichtbaar is. Maar verder ziet het er nog keurig uit. Mijn vader zei wel eens als hij zijn handen er strelend over liet gaan , dat het een mooi cadeau was, maar dat ík het liefste cadeau was dat hij op die dag kreeg. Later, toen ik het geloof de rug toedraaide herriep hij dat min of meer. Toen zei hij, de bijbel citerend, dat het beter was dat ik niet geboren ware, of dat een molensteen om mijn hals gehangen en ik in het diepste der zee verdronken ware.