Nog altijd speel ik met de idee om een voettocht naar Santiago te ondernemen. Ik heb nu De Vijfde Berg gelezen van Paulo Coelho en dat zette me weer aan het denken. Hieronder heb ik een aantal fragmenten van mezelf en andere mensen opgenomen die gaan over vernieuwing, intuïtie, zingeving, motivatie en inspiratie. Eigenlijk had ik ook nog de begrippen introvertie en extrovertie erbij willen halen maar het onderstaande is ook wel even genoeg. Het is ruw materiaal wat ik het komende jaar zal gaan bewerken. Door het hier in deze blog te publiceren verplicht ik mezelf hier min of meer toe.

Dier, vriend, ambachtsman en heilige
Dat zijn metaforen voor het lichamelijke, het emotionele, het mentale en het spirituele. Het dier is wat ons doet bewegen, doet lopen, voelen en meer. De vriend is de waarborg tegen eenzaamheid en de kans op liefde in dit leven. De ambachtsman zorgt voor brood op de plank, voor uitdagingen en ook weer kansen. De heilige zorgt voor vernieuwing, voor zingeving.

Zie ook THE SEVEN HABITS OF HIGHLY EFFECTIVE PEOPLE: Habit 7 — Sharpen the Saw

Verschil tussen motivatie en inspiratie
Tegenwoordig halen we de termen ‘motivatie’ en ‘inspiratie’ vaak door elkaar. Het woord inspiratie is afgeleid van het Latijnse werkwoord spirare, dat ‘ademen’, ‘bezielen’ betekent – bezieling door God. Van Dale’s woordenboek verklaart inspiratie ook met ‘bezieling’. Inspiratie is het moment waarop je contact hebt met het onzegbare, spirituele in jezelf. Het is je muze, je creatieve essentie – liefde, harstocht en blijdschap die in een golf van geweldige energie uit je hart stromen. Het is een innerlijk weten dat iedere motivatie van buiten te boven gaat. Het is iets heel anders dan motivatie. Motivatie is een relatie tussen persoonlijkheden, terwijl inspiratie een relatie tussen zielen is.

Motivatie komt voort uit angst. Motivatie zorgt voor een houding van tekort en zorg om jezelf – ‘ik wil je gedrag met een beloning of aanmoediging veranderen en als je de door mij bedachte doelstellingen haalt, dan kan ik mijn eigen doelstellingen halen en mijn behoeften bevredigen.’

Inspiratie daarentegen heeft te maken met overvloed, zorg en liefde, zonder voorwaarden – ‘ik hou van je en wil voor je zorgen en je dingen leren en je helpen groeien.’ Wie motiveert, zorgt in de eerste plaats voor zichzelf. Wie inspireert, zorgt in de eerste plaats voor een ander. Motivatie komt voort uit angst. Inspiratie komt voort uit liefde. Het zijn bijna tegengestelde dingen. Inspiratie essentieel is als je anderen wilt helpen voldoening te vinden in hun leven en een goede maatschappij te scheppen. Inspiratie is een zorgende relatie met anderen waarvan de wereld beter wordt.

Zie Lance Secretan, 99% Inspiratie

Genezing door zin te ervaren
Het is ook de kern van het werk van de reeds genoemde Viktor Frankl. Frankl ontwierp met groot inzicht de zogenoemde logotherapie, (logos = zin, therapie = genezen, verzorgen, dienen; dus logotherapie = genezing door zin zoeken of zinservaring).
Logotherapie ziet in de zoektocht naar levenszin, levensvervulling, in het georiënteerd zijn op zin de primaire motivatie van het menselijk in de wereld zijn, en zet dit ook als therapeutisch middel in. In die opvatting is de mens dus niet primair een speelbal van libidineuze of sociale drijfveren, of bepaald door zijn karaktereigenschappen. De mens is in die opvatting primair een persoon die de vrijheid heeft om tot de innerlijke en uiterlijke voorwaarden van zijn existentie steeds nog een verhouding, een positie te kiezen. De menselijke persoon is door zijn geestelijk vermogen in staat tot het nemen van beslissingen en is voor zijn beslissingen ook verantwoordelijk.

Citaat Viktor Frankl: “De bezorgdheid van een mens, zijn wanhoop zelfs, over de zinloosheid van zijn leven is een spirituele nood, maar beslist geen geestesziekte. Wanneer een medicus deze eerste gesteldheid van de patient interpreteert in termen van de tweede, kan het gebeuren dat hij de existentiele wanhoop van zijn patient begraaft onder een berg verdovende middelen. Zijn taak is echter, de patient te helpen deze existentiele groei- en ontwikkelingscrisis te boven te komen.”

Intuïtie en instinct
Ik heb altijd intuïtie en instinct door elkaar gehaald. Je kan zowel je intuïtie als je instinct volgen. Intuïtie is echter een ingeving en instinct een natuurdrift. Komt ook van het Latijn en komt van instigare wat aansporen betekend. Dit woord is ook bekend van instigatie (aandrijving). Intuïtie komt van het Latijnse woord tueri wat zoveel betekent als beschouwen, waarnemen. Intuïtie betekent letterlijk iets als naar binnen kijken. Een minder letterlijke betekenis zou kunnen luiden: direct begrijpen, ogenschijnlijk zonder denken of moeite.

Intuïtie zoals beschreven in de Wikipedia
Intuïtie kan worden omschreven als een “ingeving”, een vorm van “direct weten”, zonder dat daaraan (op dat moment) een verstandelijke onderbouwing gekoppeld is. Het gevoel dat daarbij hoort, is er een van vertrouwdheid en vanzelfsprekendheid.

Bij het nemen van grote beslissingen blijkt bewust nadenken lang niet altijd te leiden tot de beste beslissing. De verwerkingscapaciteit van ons bewustzijn is veel kleiner dan die van het onderbewustzijn. Mensen met een goed ontwikkelde intuïtie zijn in staat om meer signalen te verwerken om zo tot een betere beslissing te komen.

Intuïtie wordt door anderen omschreven als iemands opgebouwde manier van denken, waarbij het gevoel bepalend is voor het verloop. Het opbouwen van intuïtie kan alleen iemand zelf, door nieuwe informatie (waarnemingen) in te passen in z’n eigen belevingswereld. Gevoelens zoals angsten, blijdschap, woede of bijvoorbeeld verdriet, hebben een grote invloed op het denken. Als je vanuit een emotie reageert ben je niet meer in staat om objectief andere signalen waar te nemen. In de praktijk staan ze het ervaren van intuïtie zelfs in de weg. Hoe meer intuïtie wordt toegepast (dit wil zeggen: hoe meer men ernaar leert luisteren), hoe sterker het wordt.

Einstein: “Met denken kom je van A naar B. Met intuïtie, het niet-denken, kom je overal”.

Lees het uitgebreide verhaal, ook over intuïtie, woorddenkers en beelddenkers in de Wikipedia.

De Vijfde Berg van Paulo Coelho
Dit boek van Coelho gaat over de beproevingen van de profeet Elia. Ik las:

Hij was van het leven weggevlucht. Van de nederlaag. Van de momenten van besluiteloosheid. Maar de Heer was grootmoedig, en had hem naar de onvermijdelijke afgrond geleid, om hem te laten zien dat de mens zijn lot moet kiezen en niet aanvaarden.

En dit citaat vond ik ook mooi: “Je kunt als volwassene van een kind drie dingen leren: tevreden zijn zonder reden, altijd met iets bezig te zijn, en uit alle macht iets te eisen wat je wilt.”

De zeven dodelijke zonden
Over deze dodelijke zonden heb ik een boek gelezen van Solomon Schimmel: The Seven Deadly Sins. Een uitstekend boek waar Schimmel uitlegt waarom de psycholoog gebruik kan maken van de ethische waarden uit de religie en de morele filosofie om de emotionele problemen van de moderne mens te begrijpen en uit te leggen. De doodzonden zijn als titel van een boek beter te vermarkten maar het gaat eigenlijk over de hoofdzonden. De zeven hoofdzonden zijn:

• Superbia (hoogmoed - hovaardigheid - ijdelheid - trots)
• Avaritia (hebzucht - gierigheid)
• Luxuria (onkuisheid - lust - wellust)
• Invidia (nijd - gramschap - jaloezie - afgunst)
• Gula (onmatigheid - gulzigheid - vraatzucht)
• Ira (woede - toorn)
• Acedia (gemakzucht - traagheid - luiheid - vadsigheid)

Ze spelen een belangrijke rol in de Divina Commedia van Dante Alighieri en zijn door vele schilders uitgebeeld. Een van de bekendste voorbeelden is een schilderij van Jeroen Bosch in het Prado (Madrid). Ik heb ook de film Se7en nog eens gekeken en wil de komende maanden iets zinnigs zeggen over deze zonden. In het boek van Coelho zegt Elia dat hij zijn opdracht niet langer waardig is omdat hij getwijfeld heeft. De engel antwoord:

Ieder mens heeft het recht om aan zijn opdracht te twijfelen, en deze af en toe in de steek te laten; het enige wat je niet mag doen is hem vergeten. Wie niet twijfelt aan zichzelf, is onwaardig - want hij vertrouwt blindelings op zijn capaciteiten, en begaat de zonde van de trots.