Lotte en Sjalotten
18 maart 2007Het Koreaans gaf mij weinig houvast. Het Koreaanse schrift is met wat oefening nog wel te lezen maar de betekenis ontgaat je als ongeoefende westerling volledig. Het enige woord dat me zo bekend scheen was Lotte. Dit woord kwam je in Seoul dan ook wel echt overal tegen. Lotte Supermarkt, Lotte kauwgom, Lotte World, Lotte ijs en Lotte etcetera. Het woord werd geschreven in het Westerse schrift. Het deed me denken aan de Europese voornaam. De Koreanen konden me niet echt vertellen wat Lotte betekent en dus heb ik de naam opgeschreven om het thuis uit te zoeken.
Het bedrijf Lotte
Lotte blijkt een Japans/Koreaams bedrijf te zijn dat in 1948 gesticht is door de Koreaan Shin Kyuk-Ho (신격호, 辛格浩). Het bedrijf begon met de verkoop van kauwgoms in het naoorlogse Japan en groeide uit tot een groot multinationaal bedrijf met 50 bedrijfseenheden en 38.000 werknemers. Het is een chaebol. Een chaebol is een conglomoraat van bedrijven geclusterd rond een centraal familiebedrijf (bv Samsung, Hyundai en LG). Deze Koreaanse bedrijfsvorm is vergelijkbaar met de keiretsu in Japan. Lotte handelt in dranken, snoep, fast food, hotels, retail, financiële diensten, zware chemicalieën, IT, bouw, uitgeverij en entertainment. De oprichter Shin staat op de Forbes lijst met rijkste mensen ter wereld in 2006 op de 136ste plaats. Niet gek voor iemand die begonnen is met het verkopen van kauwgoms. Shin Kyuk-Ho is ook eigenaar van een baseballclub in Korea en Japan: De Lotte Giants en de Lotte Marines. Shin leeft in Korea op de even maanden van het jaar en in Japan op de oneven maanden.
Lotte en Werther
Grappig genoeg is de bedrijfsnaam Lotte niet ontleend aan het Japans of het Koreaans maar aan het Duits. Shin was onder de indruk van het boek Werther van Johann Wolfgang Goethe en hij gebruikte de naam van de romanfiguur Charlotte voor zijn eigen bedrijf. Charlotte is een verkleinvorm van Karel, de vrije man. De naam werd voor het eerst gegeven aan Charlotte van Savoye en de naam is dus ongeveer 600 jaar oud. Varianten van Charlotte zijn Charlotta, Lotte, Lottie en Lotta, Lotje, Karla, Carla, Arlotte. Het boek Werther was trouwens een van de favoriete boeken van Napoleon Boneparte en hij nam het mee op al zijn reizen. Het boek Werther kan gezien worden als een romantische reactie op de redelijkheid van de verlichting. Het leidde tot een stroming in de Europese cultuur bekend als Sturm und Drang, een beweging gekenmerkt door een passie voor de natuur. De mens wordt gestuurd door zijn driften en niet door zijn verstand. (Ik heb honderden foto’s gemaakt in Korea maar ben vergeten het Goethe-instituut te fotograferen).
Voornamen
Voor mensen is de eigen voornaam, schreef Dale Carnegie, het mooiste en belangrijkste woord in de taal. Vergeet iemands voornaam en je maakt het je niet makkelijk. Onthoud mensen hun naam en spreek ze ermee aan. Carnegie haalt het voorbeeld aan van van Keizer Napoleon III, de neef van van de grote Napoleon. Hij liet zich erop voorstaan dat hij alle namen kon onthouden van mensen die hij ontmoette. Zijn techniek? Als hij de naam niet goed verstond vroeg hij naar de spelling. Gedurende het gesprek nam hij de moeite de naam enkele keren te herhalen en probeerde hij de naam in verband te brengen met het uiterlijk of de eigenschappen van degene. Als het iemand van belang betrof dan deed hij nog meer moeite. Hij trok zich dan even terug en schreef de naam op een stukje papier, bekeek het en concentreerde zich. Zo sloeg hij het op in zijn geheugen en verscheurde dan het papier. Zo leerde hij de naam kennen door ernaar te luisteren en ernaar te kijken! (Trouwens was deze Napoleon III een zoon van Hortense de Beauharnais, dochter van Josephine, de vrouw van Napoleon Boneparte. Over het vaderschap van keizer der Fransen, Napoleon III, is echter altijd getwijfeld. Behalve koning van Holland Lodewijk Boneparte werden de Nederlander Carel Hendrik Verhuell genoemd en Charles de Flahaut, bastaardzoon van Talleyrand. Hierover later meer.)
Sjalotten en Gaza
Ik dacht nog even dat de kleine uitjes charlotten heten maar deze heten sjalotjes (Allium ascalonium). En sjalot is een geoniem. Een ding dat naar een plaatsnaam genoemd wordt. De sjalotten zijn genoemd naar caepa Ascalonia. Caepa is een ui en Ascalonia is het huidige Ashqelon, een plaats ten Noorden van Gaza. Gaza is trouwens op zijn beurt te herkennen in het geoniem gaas. Gaas is een luchtig weefsel oorspronkelijk afkomstig uit Gaza. Andere mooie voorbeelden van geoniemen zijn:
Sinaasappel > Appel uit China
Perzik > Appel uit Perzië
Jeans > stof uit Genua
Angora > Wol uit Ankara
Denim > Stof uit Nimes
Damast > Stof uit Damascus
Krent > Druif uit Korinthië
Kalkoen > Kalekoetse haan, haan uit Calcutta
Verwante verwijzingen bij deze onderwerpen


19 maart 2007 op 19:30
Ook Thomas Mann schreef over de Lotte van Werther: Lotte in Weimar ist ein Roman Thomas Manns über Goethe: Die nunmehr um 44 Jahre gealterte und verwitwete Charlotte Kestner, geb. Buff aus Wetzlar, das literarische Vorbild für Lotte in Die Leiden des jungen Werthers reist 1816 nach Weimar. Sie tut dies vorgeblich, um ihre Schwester zu besuchen, eigentlich aber in der Hoffnung, Goethe noch einmal zu sprechen.
26 maart 2007 op 16:04
Interessant verhaal dit!
Ik heb de Lotte kauwgom en snoep ook geproefd, maar het is nooit in me opgekomen om er informatie over te zoeken.
Interessant dus!
9 april 2007 op 17:30
Wist niet dat zoeen woord een geoniem heet. Leuk voorbeeld is dan waarschijnlijk ook het sardientje. Dit haringachtig visje dat vooral in de Middellandse Zee en de Atlantische Oceaan wordt aangetroffen (Alosa of Sardina pilchardus) is genoemd naar Sardinië.
19 augustus 2007 op 13:12
Eergisteren wezen kijken naar een honkbalwedstrijd van de Lotte Giants (tegen Hyundai Unicorns) in Busan. Enorm gezellige sfeer. En de fans ruimen hun rotzooi op voordat ze het stadium verlaten. Nederland kan toch wel wat leren van de Koreanen.