Altijd een lekkere binnenkomer, de levenselixer. Klinkt spannend en heeft een grote belofte. Ik geloof dat ik bij de televisiereklame voor Happy Pomegranate deze term ook hoorde vallen, levenselixer. Het is een term ontleend aan de alchemisten die dachten dat je de onsterfelijkheid kon bereiken door een drank uit vloeibaar goud te bereiden. Daarna is het woord overgegaan op elke drank waarmee men het leven zou kunnen verlengen. Elixer duidt op de Steen der Wijzen, een voorwerp waarmee je onedele metalen zou kunnen veranderen in goud en deze Steen der Wijzen geeft de eigenaar ook onsterfelijkheid. Dus drink vooral veel Happy Pomegranate, want dat zit boordevol granaatappelsap (tot wel 25%), en je wordt onsterfelijk. Weg met rode wijn en groene thee! Maar hoe eet je een granaatappel?

Hoe eet je een granaatappel
Hoe vaak heb ik niet een granaatappel opengemaakt en de granaatjes er stuk voor stuk uitgepeuzeld. Wat een werk! En dat kan heel wat makkelijker. Kop eraf snijden met een mes, de appel over de lengte meerdere keren insnijden, dan 10 minuten te week leggen in water, granaatjes er gemakkelijk uit halen (onder water zodat niet je nieuwe, witte Claesen’s volspetterd), vliesjes laten drijven, granaatjes laten zinken, zeven, afgieten en klaar!

Het woord granaatappel
Ik dacht eerlijk gezegd dat de granaatappel zo heette omdat zijn vrucht bestaat uit talloze korrels (granus) maar het blijkt te slaan op de vele pitten die het bevat. En ook wist ik niet dat het woord granaat voor ontploffend projectiel ontleend is aan de gelijkenis met een granaatappel, laat staan dat ik had kunnen vermoeden dat de Spaanse stad Granada of het eiland Grenada iets te maken zouden hebben met de appel. Maar dat is wel zo. Gelukkig wist ik wel dat grenadine vroeger van granaatappels gemaakt werd. Overigens is een synoniem voor de granaatappel de Punische appel. De appel die via de Feniciërs, naar Carthago kwam en vandaaruit naar de Romeinen. Is meteen een grappig bruggetje naar de frisdrankenproducent Punica, bekend van de Punica Oase.

Symboliek granaatappel
De granaatappel speelt een rol in de verhalen van de Egyptenaren, de oude Grieken, de Joden en de Christenen. Het bekenste verhaal is waarschijnlijk over Persephone die verleid wordt door Hades om van de granaatappel te eten: Hades is het meest bekend door de mythe van de ontvoering van Persephone (Core). Nadat hij Zeus om haar hand had gevraagd, ontvoerde hij Persephone naar de Onderwereld waar hij haar Koningin van de Onderwereld maakte. De moeder van Persephone, Demeter, werd hierdoor zo ongelukkig dat al het graan en koren op de hele wereld verdorde en stierf. Hierdoor werd Zeus zo bezorgd dat hij zijn broer Hades verzocht Persephone te laten terugkeren naar haar moeder. Voordat Persephone Hades verliet, liet hij haar een granaatappel eten, dat bekend stond als voedsel voor de doden, zodat ze gedwongen werd om naar Hades terug te keren. Dus, een derde van het jaar zat Persephone in de Onderwereld bij Hades en de rest van het jaar bij haar moeder. Ook was de granaatappelboom de favoriete boom van Aphrodite, die beter bekend is als Venus. (En het was ook Venus die op het schilderij van Botticelli kont aandrijven op een jakobsschelp. De jakobsschelp werd in de oudheid beschouwd als het erotisch-geslachtelijke symbool van de godin Venus. Maar dit terzijde). Een bijzondere verering genoot de granaatappel in Judea: alleen hij mocht naar het allerheiligste, de Ark des Verbonds, gebracht worden. De Heilige Appel vertegenwoordigde het geheel van Gods geboden. Hij was ook het symbool van de Wet en tooide het gewaad van de priester. Hij was hij het teken voor geestelijke en creatieve kracht. En in de christelijke symboliek verdween het zinnelijke aspect van de granaatappel helemaal en werd tot symbool van de vele deugden van Maria zoals naastenliefde, maar ook de gemeenschap van de gelovigen en de bescherming door de kerk. De rode kleur van de Punische appel werd geassocieerd met bloed, liefde, oorlog en macht. Door de vorm van deze vrucht met de kroonvormige kelk was hij de ideale rijksappel van de Moorse koningen van Granada en Hendrik IV van Engeland.

Granaatappels: spraakwater, auto’s en Habsburgers
Eindelijk weer eens een heel verhaal zonder dat de platgetreden thema’s spraakwater, auto’s of Habsburgers weer eens opgevoerd worden zou je denken. Maar nee dus. Siroop van de granaatappel wordt gebruikt voor het maken van de Tequila Sunrise. In de jaren zeventig was er de oerlelijke en dus onvergetelijke Ford Granada. En de granaatappel was het persoonlijke embleem van de Habsburgse keizer van het Heilige Romeinse Rijk, Maximiliaan. Ach!

Video: de truc met de granaatappel
Mijn dochter heeft ook nog een video gemaakt van de bereiding van een granaatappel. Met muziek van Paolo Conte: