Terloops wordt in het boek Zahir van Paulo Coelho een figuur opgevoerd die advocaat in litigeuze scheidingen is. En niemand die weet wat dat is. Gisteren was ik op een feestje in de kelder van het oude postgebouw aan de Oosterdokskade en daar was een man die van beroep sluiter was. Het had iets te maken met fraude in verzekeringen en enkel vijf mensen hebben dit beroep. Sluiter. De achternaam sluiter komt ook van een beroep. Een sluiter was een portier of een gevangenisbewaarder. Hij die iemand opsluit. En litigeuze scheidingen zijn scheidingen die uitgevochten worden voor de rechtbank.

Raffinement en Brasserie
Raffinement is verfijning. Raffineren is zuiveren. Tot zover is dit duidelijk. Raffineren komt via het Frans uit het Latijn en voert terug op het woord fin wat fijn betekent maar ook einde. Als iets fijn is dan is dat dus het einde. Enfin, een merkwaardige etymologie. Dan is de woordherkomst van brasserij toch wat eenvoudiger. Brassen in de betekenis gulzig en overdadig, lekker eten en drinken, veelal met de bijgedachte van losbandigheid. Bras is rommel, brassen is dus rommel maken en een brasserie is waar je dit doet. Of is dat een brasserij? Een brasserie komt uit Frankrijk en is een restaurant waar ze eenvoudige, stevige maaltijden serveren, oorspronkelijk alleen met bier. Het onderscheid zich tegenwoordig vooral van een restaurant om het feit dat je er de hele dag door kan genieten van eten en drinken. In Amsterdam heb je naast Harkema onder andere brasserie van Baerle, brasserie Pays-bas, Schiller en Brasserie Bark (open tot 0.30 uur).

Klassiekers als Tarte Tatin en Caesar Salade
Merkwaardig en grappig is ook de woordherkomst van de tarte tatin. De appeltaart op z’n kop. Toen ik gisteren at in Brasserie Harkema aan de Nes vertelde mijn buurvrouw dat dit gerecht genoemd is naar de gezusters Stéphanie en Caroline Tatin. De dames hadden een hotel ergens in Frankrijk en bedachten per ongeluk dit gerecht. Een van de dames ging zo op in haar werk, bakte de taart op z’n kop en serveerde het warm. Het ontstaan van een klassieker!

Bij brasserie Harkema staat ook een andere klassieker op kaart: de Caesar salade. Je denkt dan meteen aan keizer Julius Caesar maar ook dit gerecht is waarschijnlijk ontstaan bij wijze van toeval (of serendipiteit). De Italiaanse restaurtanthouder en kok Caesar Cardini verzon de salade in 1924 in zijn hotel in Tijuana. Een improvisatie met de ingrediënten die toevallig voorhanden waren.

Brasserie Harkema
En hoe is Brasserie Harkema dan? De lokatie aan de Nes is verrassend. Dit oeroud stukje Amsterdam was vroeger het centrum van katholiek Amsterdam en werd ook wel Gebed zonder end genoemd. Nu zit er aan dit kleine straatje van Dam tot Groenburgwal van alles en nog wat. En het gigantische Harkema valt vreemd genoeg helemaal niet op. Het interieur is indrukwekkend en het eten prima. Probeer vooral eens de Caesar salade en de Tarte Tatin uit.