Heb de afgelopen week Het volmaakte rood gelezen van Amy Butler Greenfield. Een boek met als ondertitel: macht, spionage en de zoektocht naar de kleur van de passie. Het is de kleurrijke geschiedenis van cochenille. Een rode verfstof waarvan de Azteken de formule bezaten en die karmozijn oplevert. Na de verovering door de conquistadores gaf het de Spanjaarden een fortuinlijke monopolie op de wereldmarkt. Piraten, ontdekkingsreizigers, alchemisten en spionnen stortten zich op de jacht op cochenille, die meer dan drie eeuwen duurde en die eindigde door de uitvinding van de microscoop en de ondernemingszin van een Nederlander.

Antonie van Leeuwenhoek en Melchior de Ruusscher
Het was Anthonie van Leeuwenhoek die met zijn ongekend precieze microscopen bewees dat cochenille van dierlijk afkomst was. Het duurzame en diepe rood wordt gemaakt van zwangere luizen constateerde hij in 1685. Je microscopen deugen niet was het antwoord van de sceptici. Maar het was de ondernemende Nederlander Melchior de Ruusscher, een rijke Amsterdammer, die een weddenschap aanging over de herkomst van cochenille en deze wist te winnen voor de rechtbank door met een reeks van ooggetuigen te komen.

Cornelis Drebbel, uitvinder en alchemist uit Alkmaar
Er was nog een andere Nederlander die een grote rol in de ontwikkeling van kleurstoffen had en hij is een interessante figuur uit Alkmaar. Het was de man die de eerste onderzeeboot ter wereld bouwde, Cornelis Drebbel. Bij toeval of bij een alchemistisch experiment ontdekte hij een manier om met tin en Koningswater een nog mooier en duurzamer rood uit cochenille te maken dan tot dan toe mogelijk was. In 1607 begon hij in Londen een ververij waarmee zijn twee schoonzonen Abraham en Sibertus Kuffler een behoorlijke rijkdom opbouwden. En deze Alkmaarder die mooi rood maakte vormt natuurlijk een aardig bruggetje naar de huidige tijd. Waar Marco Borsato voor goud ging met zijn lied Rood.

Restaurant Het Pakhuys Alkmaar
Op vrijdag kreeg ik een rondleiding door Alkmaar en kreeg daar naast de Kaasmarkt, Grote Kerk, het hof van Sonoy ook het geboortehuis van Marco Borsato te zien. Mijn sympathieke gids en Alkmaarder Dick Pieters voetbalde nog in een elftal waar Marco als doelman optrad. Samen met Dick heb ik gegeten in restaurant Het Pakhuys. Leuke sfeer en de viergangen jachtschotel met bijpassend wijnarrangement zijn een absolute aanrader! Alkmaar is sowieso meer dan de moeite waard en het rijke uitgaansleven verklaard waarom er relatief veel bekende Nederlanders vandaan komen zoals Rudi Carrell, Karin Bloemen, Angela Groothuizen, Gerard Joling, Sophie Hilbrand en Irene Moors. Het rijke uitgaansleven verklaart natuurlijk niet de roem van schrijver Joost Zwagerman ;-)

Verwijzingen bij dit onderwerp

Karmozijn, Karmijn, Kermes en Cochenille
Het Pakhuys
Het volmaakte rood, samenvatting
Cornelis Drebbel