Joris Fonteijn, oftewel Zwarte Jan
17 juni 2006
Vraag me niet waarom de moordenaar Joris Fonteijn, een Vlaamse kleermaker die op het slechte pad was geraakt, Zwarte Jan genoemd werd. Wat ik wel weet is dat hij de na zijn terechtstelling in 1656 ter beschikking aan de Amsterdamse chirgurgijns gesteld werd. En dat Rembrandt van Rijn de arme Joris afbeelde op de snijtafel van Jan Deijman.
Rembrandt’s Anatomische les
Op de website www.rembrandt-amsterdam.nl, een samenwerking van het Rijksmuseum Amsterdam, het Rembrandthuis, het Gemeentearchief Amsterdam en het Amsterdams Historisch Museum lees ik er dit over:
In Rembrandts tijd werden de anatomische lessen gehouden op twee verschillende plaatsen: tot 1639 in de Waag, waar zich een kleine snijzaal bevond, en daarna op de bovenverdieping van de Grote Vleeshal aan de Nes (nu de Brakke Grond). Om de aanstelling van de praelector te herdenken, werden regelmatig groepsportretten vervaardigd rondom de anatomische les. Deze werden geschonken aan het gilde en opgehangen in de gildekamer in de Waag. Rembrandt maakte er twee: de Anatomische les van Dr. Nicolaes Tulp uit 1632 en, 24 jaar later, deze Anatomische les van Dr. Jan Deijman.
Het schilderij is een fragment van een enorm groepsportret. In 1723 ging het grootste gedeelte van het doek bij een brand verloren. Op het bewaard gebleven middengedeelte is te zien hoe Dr. Jan Deijman - praelector sinds 1653 - sectie verricht op de hersenen van een dode man. Zijn assistent, de chirurgijn Gijsbert Calkoen, houdt de schedelkap in de hand en volgt aandachtig de handelingen van Dr. Deijman. Doordat Rembrandt de dode in spectaculair verkort heeft weergegeven, lijkt de snijtafel bijna uit het schilderij te steken.
- Theatrum Anatomicum, het einde van Nederlands
- Rembrandt in Amsterdam
- Rembrandt’s 400ste verjaardag in 2006
Minerva, het schilderij
Tussen twee haakjes: Rembrandt schilderde in 1635 een schilderij genaamd Minerva. Ik las dat hij ook hiervoor Saskia Uylenburg als model gebruikte. Over het schilderij zelf staat op de website van Rembrandt 400:
Op het grote doek wordt de prachtig geklede Romeinse godin Minerva afgebeeld (of Athene in de Griekse mythologie) gezeten aan een tafel, omringd door haar attributen. De speer, het schild en de helm symboliseren haar als godin van de oorlog, terwijl de boeken verwijzen naar haar rol als godin van de wijsheid en de kunsten. Zie ook: Spyker, Tromp en Minerva
4 februari 2007 op 21:22
Was vandaag in het Rembrandthuis. Zowel de demonstratie etsen als verfbereiding waren zeer interessant. Voor het eerst cochenille gezien. En tot mijn verbazing was ook het schilderij met Minerva er:
Minerva
1635
Museum Het Rembrandthuis
In bruikleen van Galerie Otto Naumann, New York
Rembrandt schilderde Minerva halverwege de jaren dertig van de 17e-eeuw. Hij woonde en werkte net als zelfstandig schilder in Amsterdam en begon aan een serie van imposante werken die uiteindelijk leidde tot zijn meesterstuk: de Nachtwacht (Rijksmuseum, Amsterdam).
Op het grote doek wordt de prachtig geklede Romeinse godin Minerva afgebeeld (of Athene in de Griekse mythologie) gezeten aan een tafel, omringd door haar attributen. De speer, het schild en de helm symboliseren haar als godin van de oorlog, terwijl de boeken verwijzen naar haar rol als godin van de wijsheid en de kunsten.
Het thema van Minerva is schaars in de kunst uit de Gouden Eeuw, de meeste stukken die dit thema behandelen worden toegewezen aan Rembrandt en zijn school. Het doek is recent gerestaureerd, tijdens de restauratie bleek de oppervlakte van het schilderij in bijna perfecte conditie.
Minerva is in bruikleen van Museum Het Rembrandthuis voor de tentoonstelling Rembrandt- Zoektocht van een genie, die vanaf 1 april 2006 in het museum te zien is.