Ik herinnerde me het memorare waarmee Reve het voorlezen van De Avonden start. Hij heeft speciaal een Nederlandse vertaling geleverd en het gebed staat in facsimile op de achterkant van de cd-doosjes. De cd’s heb ik gekregen van mijn ouders voor mijn verjaardag in 1991.

Bernhard van Clairvaux en de schiermonniken
Ik zag dat het gebed naar alle waarschijnlijkheid geschreven is door Bernhard van Clairvaux, de stichter van de cisterciënzerorde, een orde genoemd naar de stad Cîteaux. Deze stad ligt in Bourgondië ten zuiden van Dijon en heet in het Latijn Cistercium. Bernhard is de man die in een veld bij Vézelay opriep tot de tweede kruistocht. Bernardus wil terugkeren naar de oorspronkelijke zuiverheid van het Benedictijnerideaal van ora et labora, “bid en werk”. Zijn monniken moeten niet alleen in geestelijke grond ploeteren (het ‘Ora’) maar ook de handen uit de mouwen steken en werken op het land (het ‘Labora’). De cistercienzers droegen grijze pijen en werden dus ook wel schiermonniken genoemd:

De oudst bekende bewoners waren de lekebroeders van het cisterciënzer klooster Claerkamp die zich er in de middeleeuwen vestigden. Schiermonnikoog was een agrarische nederzetting van dit klooster. Aan deze monniken ontleent het eiland zijn naam. Schier betekent grijs en oog betekent eiland. Deze monniken droegen grijze pijen. Vandaar de naam Schiermonnikoog; het eiland van de grijze monniken.

Het Memorare
Memorare, het lievelingsgebed van Reve, vertaald door de schrijver zelf:

Gedenk toch, o allergoedertiendste Moeder, dat het van eeuwigheid niet gehoord is
dat iemand, die tot U zijn toevlucht nam, Uw hulp inriep, Uw voorspraak verzocht door U verlaten is geworden. Bemoedigd door dit vertrouwen snel ik tot U, Maagd der maagden; Moeder tot U kom ik, voor U sta ik, zuchtend onder mijn zonden. Moeder van het Woord, verwerp niet mijn geringe woorden, maar hoor ze genadiglijk aan. Amen.

(Afbeelding is een altaar met de maagd Maria in het kerkje van Hendrik de Zeevaarder in Sagres, het meest zuid-westelijke punt van Europa vanwaar de rest van de wereld ontdekt is.)

Verwijzigen bij dit onderwerp

Nader tot U
Raar verhaal over reis naar Vézelay
De poort van de basiliek van Vézelay