Is de Napolitaanse omkeerpot soms een percolator
25 mei 2006(onmogelijke titel)
-700702.jpg "Stelletje percolators")
Een lekker bakje koffie is een onderwerp waar menig Nederlander het nodige over weet te vertellen. De een zweert bij filterkoffie, de ander bij espresso. Zelf zet ik mijn koffie thuis met een percolator. Het woord percolator kende ik tot deze week niet, ik kwam het toevallig tegen in het nieuwe boek van Nicci French. De percolator is een klein kannetje. Hiernaast zie je deze kannetjes. Ik heb mijn percolators ooit in een Italiaanse supermarkt gekocht en de kleine is voor twee kopjes en de grote voor zes kopjes. Het gebruik is eenvoudig. Je doet water in de onderste helft en koffie in een reservoir. Dan draai je hem dicht en brengt het aan de kook. Het water wordt door de koffie geperst en klaar is kees.
Filterkoffie en cafetière
Als mijn ouders komen dan halen we het koffiezetapparaat tevoorschijn en zetten we filterkoffie. Ook lekker. We hebben ook nog een cafetière in huis. Dat is een glazen kan met een soort zeef die je kan aandrukken. Grof gemalen koffie erin, zeef erop en dan koken water opgieten. Tijdje laten trekken en dan de zeef aandrukken.
Espressoapparaat en percolator
Tot zover is alles simpel en praktisch. Zo doen we het, en niet anders. Maar er is natuurlijk ook nog het espressoapparaat. Dat is voor de echte fijnproevers. Dat haalt het onderste uit de koffie. Maar het apparaat werkt met hoge druk en hoge temperaturen en is voor mijn gevoel al bijna een industrieel apparaat. In ieder geval kwam dit apparaat ter sprake en de vergelijking met de percolator riep vele vragen op waarvan er een moeilijk te beantwoorden bleek: Zet je met een percolator eigenlijk koffie of espresso?
De Arabica en de Robusta
Er schijnen maar twee soorten koffiebonen echt gebruikt te worden. De Arabica en de Robusta. De Arabica is rijker van smaak, de Robusta is degelijker in gebruik. De bonen worden gebrand. Daarin kan je verschil maken. Van lichtgebrand tot donkergebrand. Ook de maling van de bonen verschilt. Van fijn tot grof.
Verschil Espresso en filterkoffie
Espressokoffie is vaak van de Arabica, wordt donker gebrand en fijngemalen. Filterkoffie is meestal een mengeling van Arabica en Robusta, wordt gemiddeld gebrand en heeft een gemiddelde maling, de zogenaamde snelfiltermaling. Leuk om te weten, maar dit was niet de vraag.
De koffie uit de percolator
Ik stop espressokoffie in de percolator. De vereiste druk voor espresso schijnt 9 bar te zijn, een percolator heeft maar anderhalve bar. Dus is het geen espresso. Het mist ook het kenmerkende schuimlaagje, de crema. Espresso wordt met stoom gezet en niet met water onder hoge druk. Daardoor is echte espresso wat dikker, bijna stroperig. In de wikipedia wordt overigens het omgekeerde beweerd in het artikeltje over de moka express van Alfonso Bialetti.
Percolatorkoffie?
Maar wat zou nu dan de ideale koffie zijn voor percolator? Laten we de bonen even buiten beschouwing dan blijft de vraag over hoe sterk de bonen gebrand moet zijn en hoe zeer ze daarna gemalen worden. Ik kan het op het internet niet vinden dus zal ik het proefondervindelijk moeten gaan doen.
Soorten maling
Wel vond ik een overzicht van verschillende malingen:
- grove maling
Geschikt voor koffiezetten in een kan en voor een cafetière. - snelfiltermaling (middel)
Geschikt voor een snelfilterapparaat: druppelaar en papieren filter. - fijne of espressomaling
Geschikt voor een espresso-apparaat of Napolitaanse ?omkeerpot?. - poeder- of pulvermaling
Net zo fijn als bloem; geschikt voor Turkse, Griekse of Arabische koffie.
Helaas staat de percolator er niet bij. Of zou dat hetzelfde zijn als een Napolitaanse omkeerpot zijn? Deze Napolitaanse omkeerpot is wellicht een vrije vertaling van iets maar ik kan nergens vinden wat dat dan weer zou zijn. De site waar ik het overzicht van malingen vandaan heb laat nog wel even fijntjes weten dat de percolator echt niet meer van deze tijd is. Dat zou ik ook zeggen als ik espressoapparaten wens te verkopen:
Decennia terug was het filterpotje populair en bijvoorbeeld ook de percolator.
Verwijzingen bij dit onderwerp
De eenhoorn, koffie en thee
Over lekkere koffie & stressed beans
20 november 2006 op 20:11
Volgens mij kun je de percolator wel opvoeren qua druk door de zeer fijn gemalen koffie stevig in de filter te drukken. Blijft de vraag bij welke druk het ventiel door slaat …Anyway, ik zweer bij percolator koffie. Mijn vraag is eigenlijk: waar in nederland vind ik een nieuwe rubberen ring voor mijn percolator ?
groetjes
Johan
20 november 2006 op 21:42
Dag Johan, zelf kocht ik de ringen in Italië. Ze kosten daar een euro voor drie stuks. In Amsterdam zijn ze te koop op de Haarlemmerdijk 45 bij ‘t Zonnetje: http://www.koffietheeenkruiden.nl/
19 december 2006 op 22:19
kreeg een pergolator (?) wat is het verschil met een percolator?
en ik zet hem op het gas met water in onderste reservoir, koffie in het midden, er gebeurt niets behalve dat het heel warm wordt.
wat moet je doen om het water naar boven te krijgen zodat je koffie krijgt HELP?
2 maart 2007 op 18:54
[…] Het waren de Amerikanen in dit geval. Die zorgen weer eens voor verwarring. Wat bij ons een percolator genoemd wordt heet bij hun een espresso coffee pot of Moka pot. In Amerika hebben ze ook een percolator en dat apparaat blaast geen stoom door de koffie maar het brengt kokend water omhoog dat dan door de koffie sijpelt. Het schijnt dat deze percolator fnuikend voor de smaak van de koffie is omdat het de koffie kookt. Coffee boiled is coffee spoiled. Gekookte koffie is verloren koffie. […]
24 maart 2007 op 21:40
Wij zetten al jaren koffie met de percolator en de koffie is het allerlekkerst als je hem zelf brandt en dan niet al te zwart, maar toch behoorlijk donker. We wonen in Afrika en kunnen hier heerlijke ongebrande Arabica uit Kameroen krijgen. Onlangs hebben we een Kitchenaid koffiemolen meegenomen en in de handleiding stond dat je de koffie voor de percolator vrij grof moest malen. Niet zo grof als voor een cafetière, maar een stuk grover dan voor espresso. Ofschoon ik sceptisch was, is de koffie ineens stukken lekkerder dan hij al was. De koffie is nu ook sterker te maken door hem wat meer aan te drukken - zonder dat hij bitter wordt; als de koffie te fijn gemalen is en je drukt de koffie aan, dan krijgt de koffie een onaangenaam bittere smaak in een percolator. Wie weet heb je wat aan deze ervaringen van onze jarenlange zoektocht naar betere koffie dan de hier gebruikelijke nescafé!
9 april 2007 op 12:17
Een goede tekst over zetmethoden vind je hier
Over Ibrik, Briki, Findjan, turku, mokapot, percolator, druppelpot, espressomachine, (snel)filter, cona en duwpot. Over de percolator staat er:
Onterecht wordt de mokapot soms Percolator genoemd. In de percolator wordt het water constant aan de kook gehouden zodat het water blijft borrelen. Door het borrelen komt het water continu in contact met de koffie en niet zoals bij de mokapot slechts één keer. Een slecht zetproces dus met een bitter, scherp en eigenlijk onacceptabel eindresultaat.
1 september 2007 op 21:26
De Italiaanse omkeerpot is geen percolator.
Een “echte” percolator circuleert het water via een standpijp en een filterbak, net zolang tot de gewenste sterkte is bereikt.
De percolator heeft een slechte naam gekregen door de gewoonte van onze oma’s om de pot de hele of halve dag op de kachel te zetten zodat de koffie de smaak kreeg van motorolie.
Een goede elektrische percolator schakelt op tijd over op warmhoud-temperatuur. Over smaak valt niet te twisten, maar percolatorkoffie is heel zacht en met een vol aroma. Wordt nog vaak gebruikt in professionele keukens.
Een populaire elektrische percolator in Nederland was de Daalderop Presto 8- of 12 kops. Heel mooi RVS / bakeliet design. Ze zijn soms nog in de kringloper te vinden voor een paar centen en brouwen lekkere koffie.
6 oktober 2007 op 12:34
Ik heb een espresso potje gekocht van aluminium maar durf er tot op heden niet van te genieten. in het onderste waterreservoir gedeelte vormt de bodem een metaalbeslag die met de nagel eraf te schrapen is. ik ben bang dat ik een metaalvergiftiging kan oplopen. Misschien ligt het gewoon aan het potje en is het van slechte kwaliteit.
Weet iemand ( op feiten gebaseerd) of het uberhaupt aan te raden is om een aluminium espressopot te gebruiken ?
dank alvast
12 december 2007 op 9:28
Ja dat heb ik ook met dit potje ik wil dus een rvs espresso potje
kopen .Ik kook in rvs pannen ,aluminium is erg slecht om in te koken
snap eigenlijk niet waarom ze gemaakt worden (alleen aluminiumdan
Oldenhof verkoopt ze.
25 december 2007 op 8:44
ook ik heb twee percolators, maar die van douwe egberts is nu echt niet goed meer. (al 30 jaar oud geloof ik) de rubber ring een keer vervangen, hier in arnhem is een koffiewinkel die ze verkoopt. Douwe egberts zelf natuurlijk niet! maar nu stoomt ie als een gek uit het ventiel, en de koffie die er boven uitkomt is veel te weing en dus veel te sterk. wat nu???
van de andere percolator, een goedkope uit genoemde koffiewinkel, kan ik geen rubber ring vinden. die was al na een jaar verteerd…
zit nu toch maar te denken aan senseo… (sorry voor het vloeken!!)ook best lekker en heel snel! zag een goedkope op marktplaats, maar wat kan daar allemaal wel niet van kapot zijn??
iemand tips?
31 januari 2008 op 21:26
Ik was op zoek naar een handleiding om een percolator zoals in de horeca voor vanaf 40 tassen te gebruiken en kwam zo op deze site terecht,zelf zet ik koffie thuis met een bialetti italianse inoxen caffetiera ook geschikt voor inductievuren, vroeger had ik een aluminium exemplaar, aluminium is niet echt gezond als kookpot omdat er dan soms deeltjes los komen, reinigen van aluminium nooit in afwasmachine best met bakpoeder of natriumbicarbonaat reinigen en steeds als je na dagelijks gebruik goed afspoelen en afdrogen anders krijg je problemen met aluminiumoxides, ben nu heel tevreden van mijn inoxen exemplaar, als je echt schuim wil moet je een heus expressoapparaat kopen en liefst minimum 15bar , dan krijg je het heerlijke schuimlaagje, in mijn kleine italiaan gebruik ik meestal expressokofie , illy of een maling (vragen in de koffiebranderij) geschikt voor dit apparaat, momenteel gebruik ik kimbo speciaal voor deze
31 januari 2008 op 21:30
probleem met senseo is dat die koffie? niet heet is , koffie moet loeiheet zijn, senseo is gemaakt en designd om snel koffie te drinken voor mensen die niet even kunnen wachten en meteen hun tas moeten kunnen drinken
31 januari 2008 op 21:37
echte napoletaanse omkeerpot vind je in napels, onderste deel wordt eerst warm gestookt en als het water kookt omgekeerd zodat water door de koffie loopt , wordt heden ten dage nog weinig gebruikt, de hedendaagse kleine percolators hoeven niet meer omgedraaid te worden wat wel handiger is , maar napolitanen zweren nog bij de omkeerpot , moeilijk in nederland en belgie¨te vinden
4 maart 2008 op 13:36
Ik vind de koffie uit zo’n pruttelpotje erg lekker. Ik heb ze bij de Hema gezien van aluminium maar lees hier al dat dat niet ideaal is. Ik heb ook geen gas en ben benieuwd of je dit ook op keramische kookplaten kunt gebruiken. Iemand ervaring?