Nooit heb ik een goed idee gehad wat dat rijk nu betekende. Wel weet ik nu dat het begonnen is met Lodewijk de Duitser rond 843, kleinzoon van Karel de Grote en geeindigd is met een Habsburger, Frans, die later keizer van Oostenrijk werd. En dit gebeurde in 1806 onder druk van Napoleon Boneparte. Er is in de Europese geschiedenis dus een lijn van Karel de Grote naar Napoleon Boneparte.

Ik zal mijn blog hieronder volstorten met mijn gebrekkige kennis van deze geschiedenis zodat ik er later met wat meer verfijning op terug kan komen.

Karel de Grote en zijn rijk
De Karolingers schijnen van het noorden naar het zuiden te zijn afgedaald onder druk van de volksverhuizingen. Ze spraken geen Frans maar een Germaans dialect. Toen het inmense rijk van Karel de Grote in Verdun werd opgedeeld onder zijn drie kleinzonen moesten de verdragen al in meerdere talen worden opgesteld. Karel de Kale kreeg het westelijke deel, zeg maar Frankrijk, Lotharius het middenrijk en de derde iets wat lijkt op het huidige Duitsland. Dat was Lodewijk de Duitser, eerste keizer van het Heilige Roomse Rijk.

Het verdrag van Verdun
Twee jaar geleden was ik in Verdun. Een aangenaam stadje aan de Maas met een zeer morbide geschiedenis. In 843 was er dus een verdrag dat het rijk van Karel opdeelde, in 1916 was er een loopgravenoorlog die deel uitmaakte van de Grote Oorlog. En ook hier was een verband. Het middenrijk, dat vergeven werd aan Lotharius, heeft maar heel kort standgehouden. Het was een onverdedigbaar langgerekt rijk met veel grenzen en weinig havens. Het liep van het huidige Nederland naar Noordelijk Italië. Tot aan Rome. Dit midden-rijk werd na de dood van Lotharius verdeeld onder zijn drie zonen waaronder Lotharius de Tweede. Deze kreeg het koningrijk Lotharingen toegewezen. Dat gebied omvatte de huidige Nederlanden, de Elzas en het huidige Lotharingen (Lorainne). Toen deze koning stierf werd zijn rijk verdeeld onder zijn ooms, de eerdergenoemde Karel de Kale en Lodewijk de Duitser.

Het omstreden middenrijk
Hoe dan ook, het middenrijk lijkt altijd omstreden gebleven te zijn tussen Frankrijk en Duitsland. En toen daar later in het industriele tijdperk kolen en staal gevonden werd leidde dit meerdere keren tot oorlog tussen Duitsland en Frankrijk. Deze spanning leide in 1953 overigens tot de oprichting van de Gemeenschap voor Kolen en Staal, de voorloper van de EEG en de huidige Europese Unie.

Napoleon rekent af met het Heilige Roomse Rijk
Toen Frankrijk met Napoleon naar de macht greep in Europa dwong hij met de overwinning op de Oostenrijkers de ontbinding van het Het Heilige Romeinse Rijk af. Dit rijk was sinds de reformatie al behoorlijk in verval. Voltaire noemde het rijk na de Vrede van Münster dan ook noch Heilig, noch Romeins, noch een Rijk. De Habsburgers begonnen daarna hun eigen toko in Wenen: het Oostenrijkse Keizerrijk.

Habichtsburg
Die Habsburgers komen trouwens heel vroeger uit Aargau, in het huidige Zwitserland. Ik ben naar hun oorspronkelijke kasteel geweest genaamd Habichtsburg (gierenburcht) en ik was onder de indruk van het soort mensen dat ook dit soort plekken bezoekt. Een eigenaardige ervaring. Deze habsburgers zijn zeker een apart verhaal waard: Sissi, Karel de vijfde, Maximiliaan, Franz-Ferdinand en Juan Carlos van Spanje.