Het eerste konijn van Holland maakte Amsterdam tot hoofdstad
18 februari 2006In een hoofdstad horen eigenlijk toch de regering en het staatshoofd te zijn. Waarom zou een stad anders een hoofdstad heten?
Is Den Haag de hoofdstad?
Nederland vormt een uitzondering want staatshoofd en regering zetelen al vanaf 1584 in Den Haag. Uitzondering was de regering in ballingschap (1940-1945) want toen verbleef de koningin en de regering in Londen en de periode 1948-1980. Gedurende die tijd woonde Koningin Juliana in Soest.
Amsterdam is de hoofdstad
Waarom is dan Amsterdam hoofdstad en niet Den Haag. Omdat Amsterdam een korte periode regeringscentrum geweest is. Dat was van 1808 tot 1810 onder de eerste koning van Nederland. Deze koning was geen Bataaf en geen Oranje maar een broer van Napoleon Bonaparte: Lodewijk Napoleon. Deze nam zijn intrek in het stadhuis van Amsterdam, het huidige Paleis. Deze Bonaparte deed zijn best Nederlands te leren en omschreef zichzelf als de Konijn van Nederland. Hij deed in ieder geval zijn best! Nadat Nederland in 1813 zijn zelfstandigheid terugkreeg werd het land weer geregeerd vanuit Den Haag.
De grondwet van 1983
Lang is de status van Amsterdam als hoofdstad wat omfloerst geformuleerd in de grondwet maar in 1983 werd het dan toch duidelijk gezegd:
Artikel 32 van de Grondwet voor het Koninkrijk der Nederlanden (1983)
Nadat de Koning de uitoefening van het koninklijk gezag heeft aangevangen, wordt hij zodra mogelijk beëdigd en ingehuldigd in de hoofdstad Amsterdam in een openbare verenigde vergadering van de Staten-Generaal. Hij zweert of belooft trouw aan de Grondwet en een getrouwe vervulling van zijn ambt. De wet stelt nadere regels vast.
Andere hoofdsteden met een verhaal
Het is dus uitzonderlijk dat een stad de hoofdstad is zonder dat daar het staatshoofd of de regering verblijft. Het is ook het geval in Sucre de hoofdstad van Bolivia en Yamoussoukro de hoofdstad van Ivoorkust. En het was lang het geval in West-Duitsland waar Berlijn de hoofdstad was en de regering in Bonn gevestigd was. In Zuid-Afrika rouleert de status van hoofdstad. Ook handig.
In het rijtje eigenaardige hoofdsteden hoort ook Canberra, Ottawa, Brasilia en Washington DC. De eerste drie zijn relatief kleine steden. Canberra, Brasilia en Washington DC werden speciaal gebouwd om hoofdstad te worden. Voor Washington werd land van de omliggende staten afgestaan en dat landje noemde ze District of Columbia. Het behoort aan geen enkele staat en de inwoners kunnen dan ook niet deelnemen aan de verkiezingen van het congres want dat vertegenwoordigt alle staten.
10 februari 2007 op 17:37
En er was ook nog Koning Lodewijk II van Holland, zoon van Lodewijk I en Hortense de Beauharnais, de dochter van Joshepine. Hij was koning van Nederland in 1810. Tien dagen lang.
Over Hortense de Beauharnais, de eerste koningin van Nederland, is ook het nodige te zeggen. Ik las dit over haar:
In 1802 werd zij uitgehuwelijkt aan Napoleons broer Lodewijk Napoleon en werd zo in 1806 koningin van Holland. Het was een zeer ongelukkig huwelijk. In 1810 gingen de twee uit elkaar. Wel werden er drie zoons uit geboren, onder wie de latere keizer Napoleon III (van wie echter ook wel wordt beweerd dat Carel Hendrik Verhuell de eigenlijke vader is). Met haar minnaar Charles Joseph de Flahaut kreeg ze nog een zoon, Charles Auguste Louis Joseph, die door zijn halfbroer Napoleon III in 1862 tot hertog van Morny werd gemaakt.
Een Nederlands vader voor een Franse keizer. Die Flahaut was overigens een bastaard van Talleyrand. Hoe dan ook was keizer Napoleon de derde waarschijnlijk geen Bonaparte.
13 november 2007 op 1:28
Hallo kunnen jullie mij vertellen wanneer Amsterdam oficieel Hoodstad van Nederland is geworden.
Mooie interesante site .
Gr. Gerrit
8 mei 2008 op 18:06
Amsterdam is tweemaal hoofdstad geworden. De eerste maal op 20 april 1808, vastgesteld door Lodewijk Napoleon, Koning van het Koningrijk Holland. Daarna werd in 1810 het Koningrijk Holland weer ingelijfd bij de Franse Republiek en had dus GEEN eigen hoofdstad van het land. In november 1813 werd het wederom zelfstandig, waarna in 1815 het Koninkrijk der Nederlanden werd gesticht en Amsterdam opnieuw landshoofdstad werd. Overigens werd Koning Willem I in Brussel gekroond.
Dit wordt bevestigd door het Amsteramse stadsarchief. Zie onder:
Geachte heer Heessen,
uw opmerking werd naar ons doorgezonden door antwoord@amsterdam.
Bij ons is het inderdaad ook bekend, dat het jaar 1808 niet het juiste is. Het juiste jaartal is 1815.
Dank voor uw opmerking en historisch besef.
Met vriendelijke groet,
Corinne Staal
Stadsarchief Amsterdam
Afd. Publieksdiensten
020 2511715